 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
DEK ACOLI
CAROLOK
TAM PA LWAK
LOK AKWANA
LOK ABOKA
LINKS MABECO
|
|
 WELCOME TO THE WORLD OF ACOLI´S CUISINE!!! |
 |
| KINDS OF VEGETABLE, MEAT AND FISH PRODUCTS COMMONLY ENJOYED BY THE ACOLIS. |
| ||||||
| DEK MA LAPOTE | DEK RINGO |
MALAKWANG Ngwed malakwang ki ipoto, yuu ogwere ne matekki woko wek odong kum pote keken. Ted ki kado atwona moo manok wek oyeny ma kala pote olokke odoko labobok. Bil ka pige wac tutwal ci lii woko. Mur pii ma muru muru,pii odii pul onyo odii nyim ka lacen nywen ki malakwang. Ka odii ne obedo ma pek ci walwongo ni DEK LANUTA.Wek malakwang obed makur tutwal med iye del ma okwok.Del ma okwok aa ki ikomdel dyang, pura ma kiroyo maber ci kiboyo maber ka lacenkiyiko i tee ngom pi nino aryo onyo adek.Del man kiroyo dok odoco wek onekkwidi ducu matye iye. Wek otwoo i ceng.Ngwidmatino tino wek cekke obed yot. Ted ki agulu mapat ki kado munu. Ted kacel ki malakwang pi dakika moo manok wek nywec gi orubbe kacel. Pii ki odii.Gwokka lebi aye! GWINYIRI bene obedo malakwang ma ojuny-ojuny.Dongo ma ogure agura. Pote kwakwar dok kit me wacce ki tedone ducu rom aroma ki malakwang mukene ni. BOO: 1. LAPWORI: Boo ma otwo ma ki nginyo obedo luru luru. Rub odi pul onyo nyim ki pii ma ngic, ket kado miri iye ki kado atwona moo manok ada da, ci ony i nywen ki boo man. Mak ma cam. 2. BOO ACELA: Kwany pot boo ma dyaka, ma pe ki ngwero, teng ci imoo iceng manok wek oner. Cel tunggulo ki moo-dek mo keken (moo yaa, moo dyang, moo nyim) kacel ki nyanya ci ket pot dek man iyee wek ocek ki pige (pii) mo manok. Dek man pe romo cote acota onyo mate amata calo dek ringo ento iromo camo ne ki kwon kun ikwanyo boo man ki ite. Aywera onyo dek aloti ma pol dano pako apaka ni JOBI ni obedo mere boo madywaka onyo ma otwoo ma kitedo ki lwaka onyo aloti ki bene ki medo iye nyanya. Col licuc calo labwong jobi ma iromo bene mato amata nirub rub. Man dek ma tedo yot dok konyo dano tutwal ikare me kec. 3. BOO APIYA MADYAK: Kwany boo madyak ma oner iceng ci teng maleng ka lacen ket i oderu ci ngwer ki pala wek obed matino tino. Ted i pii ci med aloti –otigo lwaka, aloti tyen bel, aloti twol(pwot) ki nyanya iye. Ket kado atwona wek omed ceke obed ma yom ki kado mile bene iye. Pii ki odi nyim onyo pul. Cam ki kwon kal, kabir, but onyo layata etc. 4. BOO APIYA MA OTWOO: Kwany boo ma otwo-boo ma kingwedo ki ipoto ci kitedo/kiboko aboka ki pii ni rwac rwac ka lacen kitwoyo i lela. Ted kit ma i nama 3. Iromo medo iye bene otigo ma otwo etc. Wek mite obed ma mwonya, joo mukene tinyo ringo ma otwoo, tako, oboo onyo remo dyang ma kicelo ci otwo i dek man. |
DEK RINGO(Mucucu)  1. MOLOKONY: Obong dyang onyo obong lee ma kiroyo maber ci ki tedo i agulu deko pi wang cawa malac, romo bedo nino aryo kulu bene. Ket kado munu iye wek ocek kwede.Cam ki kwon kal. 2. Ringo Anyeri, Apwoyo, Pura,Lajwa etc iromo tedo ne ma dyak onyo ma otwo(Atwoya): Weng iromo camo ne kun nongo kipiyo apiya onyo ma nono.Pig dek ringo ma kipiyo apiya obedo olel. Odii ne omyero obed ma kirego omyero obed ma kirego ma pwot mada. 3. MUCOMO: Ringo ma ki ngwido angwida matino tino ci kicelo acelalabongo kit pige mo.Kamlara/pilipili ki minyjali romo bedo layub iye. Joo ma maro mato kongo pol kare maro camo cam man mada. Cam man ceke yot me jolo welo. 4. RINGO MA AA KI IOKOM WINYI: Calo Gweno, Kulukulu, Atudu, Aweno, Uduu,Ayweri, Aluru ki mapol ata. Ka ibucu maleng ci ngwidi ma tino tinoci tedi kit ma i nama 2. 5. LAKOTOKOTO: Reg nyim ma otwo ma numu (Nyim Lajimo) ci tedgi kacel ki ringo ma otwo(Atwoya). Mit ma pe wace lutwa. 6. LAKILIKILI: Teng Niino ki i poto ci reg ma numu (rego ne tek ma pe wace). Pol kare kitemo bad nyako poro ki rego niino. Ted kun irubu ki boo ma dyak mo manok kacel ki ringo otwo. Ngwec niino pe rweny oyot ki ikom lacamo ne. 5. LACAKACAKA: Kwany nyig pul madyak, regi onyo odi. Ngwer boo madyak ci ted gi kacel kun imedo kado mile mo manok ki kado munu bene iye. Mak ma cam kun igwoko lebi. Pot okono (Lacwica) bene iromo ngwedo ne ci ngwer ited ki pul madyak. AKEYO: Ngwer akeya ma ingwedo ki inget gang, onyo i poto ci lwok ngom ki anyai ma iye ducu ki pii, ket i agulu deko oceki ki pige madwong ki kado magadi moo manok ki kado mile naka naka nio ma dong yom. Nywen akeyo ma ocek ki odii pul onyo odii nyim.Mak ma cam. OYADO: Ngwed/yuu oyado ki iwii yate ci teng maleng onyo lwoki bene wek obed ma leng. Ted calo kit ma kitedo akeyo.Mukene ma irom tedo gicalo oyado aye: Ayuyu, Pot too, Pot gwana onyo Lalaa etc. |
5.LACAKACAKA: Kwany nyig pul madyak, regi onyo odi. Ngwer boo madyak ci ted gi kacel kun imedo kado mile mo manok ki kado munu bene iye. Mak ma cam kun igwoko lebi. Pot okono (Lacwica) bene iromo ngwedo ne ci ngwer ited ki pul madyak. 6.AKEYO: Ngwer akeya ma ingwedo ki inget gang, onyo i poto ci lwok ngom ki anyai ma iye ducu ki pii, ket i agulu deko oceki ki pige madwong ki kado magadi moo manok ki kado mile naka naka nio ma dong yom. Nywen akeyo ma ocek ki odii pul onyo odii nyim.Mak ma cam. 7.OYADO: Ngwed/yuu oyado ki iwii yate ci teng maleng onyo lwoki bene wek obed ma leng. Ted calo kit ma kitedo akeyo. Mukene ma irom tedo gi calo oyado aye: Ayuyu, Pot too, Pot gwana onyo Lalaa etc. 8.OBUGA: Ted obuga kit ma calo kitedo ki akeyo. Obuga bene iromo celo ne acela ki tunggulu ki moo nio ka ocek ma yom. Calo boo acela kono do obuga iromo ngwero ne. |
REC: Rec coo, ci omyero tedone obed maber ki kado atwona iiye.  1. GEGE: Obedo rec ma kome ki pote ci omyero icwer pote woko maleng ki kwang bene woko jame ci ngwidi ki pala. Iromo tedo ne calo ringo i nama 2. Ka itamo ni omyero itwo atwoya, ci wek mitte obed ma mwonya, pii rec ma otwo ki odii pul. 2. AGARA: Rec ma doge ocone ma ka kimako ki i pii kitalo ki kado munu i dye ceng ma lyet. Kwany rec agara ma otwoo, lwok ki pii ma lyet wek okwany kado ma okato ikare me twoyo ne ni. Tedi labongo medo kit kado munu moo iye. Pii ki odii. Gwoka lebi lutwa. 3. OTEGA: Rec ma ogwice tye ma bit ki kwir iye. Ikare me mako gweyo mon tutwal ki i ogwar. Obedo calo lacede ento dit kato lacedo. Ted calo kit ma kitedo ringo i nama 2. 4. AWINO: Rec ma wiye opete dog wino doge olot mabor. Kome pwot piman pe mite ni omyero kicwer kome. Kwany cine ki jame woko ci tuki ngwido ne cut. Ted calo i nama 2. 5. LLACEDE/LAGWOK KENY: Rec ma tino tino ma iromo twono gi ci iromo tedo lacen. Pii ki odii. Lacede bene iromo medo ne i dek boo. Pe tye kit cogo moo ma iromo bolo ne, piman oweko nyinge Acholi olwongo ni Lagwok okeng/ongweyo. 6. LUT: Obedo rec ma bedo itee pii kama tut, dok mako ne tek. Pol dano ciko lut acika ki goli ci odiko inongo ni tol goli ocige niking. Nongo Lut omoko dong enu. Cawa mukene kono romo bedo Nyalo onyo gin mapat. Lut lake tye ci omyero igwoke ka i mito mako lut ki cingi. Ikare me oro, dano cito ka kunyu lut ki idog kulu/nam. Me acel omyero kong kirot kama lut odungu iye. Ci kwany nget ma bit com i bol (Opilo). Pe ikuny lut kun ilubu ki kore ento kuny ki cen cen. Pe i bong lut ki cingi, kayi woko marac mada. Ngwid lut ci ted kit ma calo kitedo ki Awino. Iromo twono ringo lut bene atwoya. |
| OKELLO SUNDAY ANGOMA´S WEBSITE | |
 angoma@hotmail.com |
|
. |
| Visitors: 00736 |